True
Muziek.TV - TV kijken via internet, de beste Muziek tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Privacy & Cookies  

Tussen kunst en kitsch - Alle afleveringen
Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Dordrechts Museum

Er wordt vanuit het Dordrechts Museum getaxeerd. Expert Paul van Rosmalen taxeert een Chinese schildering waarop twee gibbonapen spelen met een tak. Toen expert Paul van Rosmalen deze aapjes zag, ging er een belletje rinkelen. Deze staartloze gibbons zijn namelijk het trademark van de Chinese schilder Chen Wen Hsi. Hij is in de burgeroorlog van 1948/1949 China ontvlucht en in Singapore gaan wonen. Daar is hij een nationale 'held' geworden, met inmiddels ook een eigen museum. Verder taxeert Kitty Laméris een micro mozaïek. Ze vertelt dat grote glas mozaïeken in Rome voor het eerst op grote schaal werden gemaakt toen de fresco's in de Sint Pieterskerk in Rome steeds weer aangetast werden door vocht. Men besloot om alle schilderingen te vervangen door mozaïeken gemaakt van glas. Monniken voerden het uit. Ze deden wel acht jaar over 1 'schildering'. Het was met recht monnikenwerk!



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Spoorwegmuseum Utrecht

Er wordt in het Spoorwegmuseum in Utrecht getaxeerd. Expert Wim Bouwman taxeert een bodhisattvabeeld. Hij vertelt dat dit beeld, een voorstelling van guanyin, gemaakt is in de vijftiende of zestiende eeuw in China. Het is een bodhisattva en is één van de drie heiligen van het Westers Paradijs. Een plek waar je hoopt te komen als je overlijdt, een plaats waar alleen maar vreugde en plezier is en waar je de oceaan van verdriet en ellende bent ontstegen. In de westerse cultuur kun je het beeld vergelijken met Maria. Verder taxeert Marcel Brouwer een affiche. Het is een aankondiging voor een optreden van danseres Gertrud Leistikow met daarop een harmonica en draaiorgel. Willem Jan Hoogsteder taxeert een familieportret van ouders met vier kinderen in een geïdealiseerd park. De schilder heeft kwalitatief heel goed werk geleverd en ook complementaire kleuren als geel/blauw en rood/groen naast elkaar gezet voor versterkend effect. De gezichtsuitdrukkingen zijn ook tot in detail weergegeven, het idyllische tafereel is duidelijk gemaakt door een bekende portretschilder. Willem Jan Hoogsteder is ervan overtuigd dat het is geschilderd door de beroemde Adriaan de Lelie. Hoewel hij in Amsterdam woonde en werkte, was hij ook bekend bij welgestelde kunstliefhebbers in Rotterdam. Hij zou dit doek dus zeker gemaakt kunnen hebben!



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Diverse Musea (2)

Er wordt vanuit diverse musea getaxeerd. Vanuit het Belvedère Heerenveen taxeert Martijn Akkerman een broche. De platina broche met briljantgeslepen diamanten, heeft de vorm van een klein nonchalant gevouwen vrouwenpochette, dat uit de borstzak van een jasje werd gedragen. Daar moest deze broche dan ook werkelijk gedragen worden. Het juweel is speciaal gemaakt passend bij de nieuwste kledingstijl eind jaren veertig, waarin de wijde rok met smalle taille en een klein getailleerd jasje populair waren, naar een beroemd ontwerp van Christian Dior. Men noemt zo een dergelijke broche een 'draperie'. Willem de Winter taxeert vanuit Aviodrome Lelystad een jagers schilderij van Piet van der Hem. Er zit vaak humor in het werk van Piet van der Hem, dat zie je ook in dit schilderij. Het is bijna een spotprent, een karikatuur van de jacht. We zien een man met jachtgeweer, de welgestelde jager, vergezeld door de drijver met zijn jachthond. De blik van de drijver spreekt boekdelen....meneer heeft weer eens gemist met zijn schot! Vanuit Rijksmuseum Twenthe taxeert Bas Hesselink twee natuurboeken. De eigenaar is apotheker en komt uit een familie van apothekers. Zo lang hij zich kan herinneren is dit boek in de familie. Hij denkt dat dit boek misschien wel door zijn voorvaderen uit professioneel oogpunt gekocht is, maar hijzelf doet er niets meer mee.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Diverse Musea (1)

Er wordt vanuit diverse musea getaxeerd. Vanuit het Jan van der Togt Museum in Amstelveen taxeert Rob Driessen een paneel gemaakt door Hildo Krop. Zijn stijl was heel symbolistisch en dromerig. Hij had het ideaal van de vrije geest en de vrije natuur, zette de natuurmens tegenover de stadsmens. Dit paneel is onderdeel van een reeks die hij maakte voor Steltman juweliers in Den Haag. Het werd gebruikt als een mooie afscheiding tussen de etalage en het interieur. Willem Jan Hoogsteder taxeert vanuit Singer Laren een schilderij van een winterlandschap. Het is een mooi voorbeeld van de tijd na Napoleon, toen iedereen trots was op het eigen land en dit soort wintertaferelen in trek waren. Nog steeds zijn winterlandschappen zeer geliefd en dit doek is, op een slecht gerestaureerde scheur na, in uitmuntende staat. Emiel Aardewerk taxeert een zilveren schaalvliegtuig vanuit Militair Museum Soest. Dit zilveren schaalmodel van een Fokker F7 komt uit de erfenis van de overgrootvader van meneer. Die was co-piloot op de eerste vlucht van Nederland naar Indië in 1924, die in zo'n Fokker F7 werd uitgevoerd. Het vliegtuig is gemaakt door Van Kempen, die als niche in hun producten ook koninklijke geschenken maakte die het Nederlandse Koningshuis dan kado kon geven aan hun relaties.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Museum De Pont Tilburg

Er wordt vanuit Museum De Pont in Tilburg getaxeerd. Emiel Aardewerk taxeert een bodebus. Deze bodebus was eigenlijk een attribuut van postbezorgers uit de achttiende eeuw. De bode was in dienst van een stad of belangrijk persoon en bezorgde belangrijke post door het hele land. Op vertoon van zo'n bodebus, die hij bij zich droeg, kon hij gratis reizen met postkoetsen of trekschuiten. De term 'bodebus' is een samenstelling van het woord 'bode', diender, en 'bus', de koker waar de brieven voor vervoer in gedaan werden. Het werd aan een lint schuin om het lichaam gedragen door de bode. Verder taxeert Tom Angevaren een juwelenkistje. De prachtig gegraveerde parelmoeren medaillons duiden op een navolger van Cornelis Bellekin, de beste Nederlandse parelmoersnijder uit de zeventiende eeuw. Het kan misschien een huwelijkskistje zijn. Op de verschillende mythologische voorstellingen zien we onder andere het verhaal van Orfeus en de dieren, Mars en Venus die in bed worden betrapt, en Apollo die Marsyas vilt. Expert Jaap Polak taxeert een signaalhoorn. Hij vertelt dat dit een signaalhoorn of roephoorn is, toebehorend aan het opperhoofd van de stam. Het is gemaakt van olifantstand en werd gebruikt om signalen mee te geven, bijvoorbeeld bij de start van de jacht of gevecht.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: NMM Soest

Er wordt in Nationaal Militair Museum Soest getaxeerd. Expert Martijn Akkerman taxeert een broche van Bert Nienhuis. De broche is een typisch voorbeeld van de Hollandse Jugendstil. In deze Nieuwe Stijl vond je in Holland geen vloeiende lijnen zoals in de gelijktijdige Franse Art Nouveau, maar juist dit soort strakke lijnen. Er is een identiek exemplaar van deze broche in het Rijksmuseum in Amsterdam. Willem de Winter taxeert een schilderij van ezels op het strand, gemaakt door Isaac Israëls. Isaac Israëls was een wonderkind, hij schilderde al op zijn twaalfde prachtige werken, maar hij voelde een zware druk op zijn schouders vanwege zijn beroemde en door zijn tijdgenoten zeer geliefde vader Josef Israëls. Expert Tom Angevaren taxeert een kapiteinskist. Hij heeft wel vaker dergelijke kisten gezien, maar nog nooit bij Tussen Kunst en Kitsch. Het is een kapiteinskist uit de VOC tijd. De kist ging mee op het schip en werd in de kapiteinskamer vastgezet met pennen aan de zijkanten op het schip, opdat het met het de deinen van de zee niet heen en weer werd geslingerd. In deze kist zaten de belangrijke documenten zoals contracten en brieven, maar er was ook een geheim vakje voor bijvoorbeeld gouden munten van de kapitein.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Diverse Musea Afl. 2

Er wordt vanuit diverse musea getaxeerd. Anne Laméris taxeert een glas waar Hansje in de Kelder staat afgebeeld. Dat is een bekende afbeelding; een zwangere vrouw (moeder) en haar kind (de naakte Amor met vleugels en pijlenkoker) die in de kelder wijn aan het tappen is. Dit glas werd gebruikt om te toasten op de zwangerschap van een vrouw. De titel 'Hansje' verwijst naar de veelvoorkomende jongens- en meisjesnaam, maar ook naar de lotsverbondenheid tussen moeder en kind. Wim Bouwman taxeert een Japanse rolschildering. De schildering stelt een Mandala voor, een ingewikkeld diagram voorstellende verschillende stadia in het boeddhisme. Het hing in tempels of kloosters om te gebruiken bij het mediteren, want het is om te lezen en beleven. Ook taxeert Fred Kats een klok met een schildpad en een krab. De klok doet Oosters aan, zelfs Japans, maar is tot de grote verbazing van de eigenaar niet uit het Oosten. Expert Fred Kats herkent de hand van de Franse ontwerper Emile Auguste Reiber. Toen Reiber deze klok ontwierp, ca 1870, was hij duidelijk gegrepen door de destijds heersende kunststroming "het Japonisme".



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Diverse Musea Afl. 1

Er wordt vanuit diverse musea getaxeerd. Expert Rob Driessen taxeert een vaas met daarop twee aapjes. De eenvoud van vorm en decor is een mooi voorbeeld van typisch Nederlandse Nieuwe Kunst van rond 1900. Dit was het summum van de Nederlandse Art Nouveau. De typisch Nederlandse grove rivierklei is ingelegd met heel fijn gesneden witte klei. De apen zijn grappig, menselijk, houden de mensen een spiegel voor. Het dier als motief kwam vaker voor. Waarschijnlijk is hij gemaakt door Chris van der Hoef, die na 1900 hoofdontwerper was van Amstelhoek. Mieke Zilverberg taxeert een houten handfragment van een sarcofaag. Het is een houten sarcofaag fragment in de vorm van een hand die een 'Tit'-amulet vasthoudt. Dat is het bloed van Isis, de godin van de bovenwereld die getrouwd was met de god van de onderwereld. Het amulet staat voor welvaart en het goede leven in het hiernamaals. Ook taxeert Tom Angevaren twee borden. Voor deze beide borden is de afbeelding van Het oordeel van Paris gebruikt. Expert Tom Angevaren herkent aan de ranken met schelpen en goud de borden als 18e eeuwse 'Chine de Commande'-borden, wat wil zeggen dat het borden zijn die in China in opdracht zijn uitgevoerd voor de Europese markt. De Chinezen waren echter niet zo thuis in de anatomie van de westerse mens en je ziet ze dan ook zwoegen op de naakte lichamen van de goden.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Kunstmuseum Den Haag

Er wordt vanuit Kunstmuseum Den Haag getaxeerd. Expert Wim Bouwman taxeert drie Maya-bekers. De bekers werden gebruikt voor het drinken van chocola en dat was alleen voor de hoge adel weggelegd. Op de bekers staan afbeeldingen van goden en rituelen maar ook tekens. De Maya is de enige precolumbiaanse beschaving waarvan bekend is dat ze een volledig ontwikkeld schrift had. Verder valt deze beschaving zeker op door de kunst, architectuur, wiskunde, recycling en astronomie. Ook taxeert Willem de Winter een portret van Saar de Swart. Zij was beeldhouwster. Ze woonde in Amsterdam, in een door Willem Witsen gekocht huis. Daar zaten ook andere kunstenaars als Breitner. Daardoor werd ze een muze voor veel schilders. Het schilderij is ongesigneerd, maar het is duidelijk gemaakt door Isaac Israels. Dat was de zoon van de populaire schilder Jozef Israels. Zoon Isaac was de topman van de Amsterdamse impressionisten. Het is heel los geschilderd. Hij zocht de zonnige kant van het leven, schilderde in volle vaart met een brede kwast. Ook taxeert Kitty Laméris een glas waar Karel II op afgebeeld is. Expert Kitty Laméris ziet aan de enorme kinnebak of onderbeet dat dit portret een van de Habsburgers moet zijn. Zij stonden namelijk bekend om hun enorme vooruitstekende onderkaak. Zonder portret zou dit glas niets waard zijn, omdat er naar dit type glas weinig vraag is. Het portret maakt het interessant en waardevol. Karel II is afgebeeld met wapentuig, zoals kanonnen, trommels en pijlen om zijn macht mee aan te duiden.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Het Amsterdam Museum

Er wordt vanuit Het Amsterdam Museum getaxeerd. Expert Marcel Brouwer taxeert een beeld van een vrouw die achterstevoren op een stoel zit. Het beeld is gemaakt door Theo Dobbelman. Hij werkte in het begin vooral in klei en aardewerk, vanaf 1947 begon hij met pottenbakken. Dat was de basis voor de oprichting van de experimentele afdeling van de aardewerkfabriek De Porceleyne Fles. Daar werd vanaf 1956 experimenteel aardewerk gemaakt door verschillende kunstenaars. Jonge meisjes en vrouwenfiguren waren een inspiratiebron voor Dobbelman. Verder taxeert Joseph Estié deze aflevering een mangelplank. Joseph Estié beaamt direct dat het snijwerk, de kerfsnee, van uitmuntende kwaliteit is. Met een gutsmesje zijn teksten, wapens, de Turkse knoop, initialen, dateringen en afbeeldingen van de was kunstig ingesneden. De plank diende eigenlijk voor het pletten van klein wasgoed, voordat het gestreken werd. Op deze plank staat echter in de teksten te lezen dat men beter kan gaan bidden in plaats van tijd te stoppen in de was. Wie weet vond de planksnijder het toch fijner als de plank niet werd gebruikt, maar aan de muur hing. Als laatste taxeert Martijn Akkerman een armband van een scarabee en lotus. Martijn Akkerman herkent de armband direct als een werk van Carl Bacher uit Wenen. Deze juwelier was gespecialiseerd in neo-Egyptische sieraden. De ontwerpen van de armbanden zijn veelal gelijk, het verschil zit vooral in de scarabee. De scarabee staat symbool voor de eeuwigheid.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Singer Laren

Er wordt in Singer Laren getaxeerd. Expert Willem Jan Hoogsteder taxeert twee schilderijen. Op de schilderijen is Madonna met kind omgeven door beschermheiligen afgebeeld en het kleinere schilderij is Aanbidding van de drie koningen. Willem Jan vertelt dat deze schilderijen een typisch voorbeeld zijn van de 'Cuzco-school'. Dat was een stijl die in Zuid-Amerika in de achttiende eeuw veel voorkwam. Lokale mensen werden daar opgeleid om naar Europees voorbeeld te schilderen, om de kerken die door de Spaanse missionarissen waren gesticht mee te decoreren. Verder taxeert Willem de Winter twee tekeningen van Dick Ket, een zelfportret en een portret van een slapende vader. Dick Ket zocht vaak onderwerpen dicht bij huis, daarom tekende hij familieleden. Jaap Polak taxeert een Indiase miniatuurschildering. De tekening hoort bij een serie van tekeningen, de zogenaamde Raga-mala, die een bepaalde gemoedstoestand in de muziek verbeelden. Voor een Indiër is het zien van dit beeld genoeg om een muziekcompositie en bijbehorend gevoel te beleven. Als laatste taxeert Esther Aardewerk een doosje. Esther ziet direct dat er aan het doosje gemorreld is. Er is in de loop der jaren, door pootjes eronder te zetten, een lepeldoosje van gemaakt. De oorspronkelijke functie was een tabaksdoos die makkelijk in de zak mee kon. Wel een hele chique tabaksdoos, van zilver en uitgebreid versierd met gravures. Door de pootjes is ook de gravure aan de onderkant van de doos niet versleten. We zien veel boten en verwijzingen naar de scheepvaart, hard werken en Bijbelse verwijzingen.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Museum More Gorssel

Er wordt in Museum More Gorssel getaxeerd. Expert Pieter Jorissen taxeert een schilderij waarop een vrouw met een dolk is afgebeeld. De maker van het schilderij is de Franse Elisabeth Sonrel. Dit schilderij is van de grootouders van de huidige eigenaar geweest. Zijn vader was masseur, wellicht heeft hij dit ooit gekregen voor verrichte diensten. Verder taxeert Rob Driessen twee zilveren space-kandelaars. De space-age stijl is een stijl die de belangrijkste Nederlandse industrieel ontwerper Gijs Bakker een periode heeft toegepast op zijn wereldberoemde sieraden die hij met zijn vrouw Elly van Leersum maakte. Maar ook voor Van Kempen & Begeer, waar hij begin jaren 60 werkzaam was, paste hij deze stijl toe op het tafelgoed. Ook wordt er een theebus getaxeerd door Joseph Estié. Deze theebus is een mooi voorbeeld van Amsterdams Bont. Het blauw-witte porselein werd in China gemaakt en diep in het ruim van een schip naar Amsterdam vervoerd. Daarvandaan ging het met de potschipper/porseleinvoerder per schip naar Delft, waar de kleurrijke decoratie aangebracht werd. Als laatste wordt er een zakhorloge door expert Fred Kats getaxeerd. Er staat een prachtige voorstelling op van het belangrijkste moment uit het verhaal van Salomons oordeel. Namelijk het moment waarop Salomon suggereert de baby, die door twee vrouwen geclaimd wordt, doormidden te snijden.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Museum Krona Uden

Er wordt in Museum Krona getaxeerd. Expert Bas Hesselink taxeert een schilderij van een landschap met kunstenaar. Dit is een ets die echt door Rembrandt zelf is gedrukt en daarna nooit meer is herdrukt, niet tijdens zijn leven en ook niet na zijn dood. Dus dan heet dit een eerste en enige staat. De ets heeft een titel: 'Landschap met kunstenaar', maar we weten niet waar dit landschap is en ook niet wie die kunstenaar is. Waarschijnlijk rond Amsterdam. De kunstenaar zou Rembrandt kunnen zijn, maar niets is zeker. Daarnaast taxeert Emiel Aardewerk een miniatuur zilveren koets. Deze koets is een erfstuk van de echtgenote van meneer, die vorig jaar overleden is. Hij durft hem niet te poetsten, het staat al jaren in de kast. Ook taxeert expert Wim Bouwman een roetbak. Wim Bouwman vertelt dat dit een smeedijzeren 'roetbak' of zwartselbak is, die werd gebruikt bij het overgangsritueel van meisjes. Geslachtsrijp geworden, werden hun tanden in driehoeken gevijld. Dat gebeurt tijdens een groot familiefeest, waar ook offers worden gebracht.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Slot Zeist

In Slot Zeist een typemachine die notenbalken mee kan typen. Na het overlijden van de vader werd deze op Marktplaats gezet, maar er werd maar 9 euro voor geboden en dat vond de familie net iets te weinig. Maakten zij een goede beslissing? Expert Willem de Winter krijgt een niet eerder ontdekt schilderij van een grote schilder onder ogen.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch

In Kasteel Ruurlo taxeert expert Fred Kats een nachtklokje. Dit is een erfstuk van de grootouders van mevrouw. Fred Kats vertelt dat dit een echt nachtlampje is voor in de slaapkamer. Er werd een kaars of olielampje achter de klok gezet, zodat je de tijd goed kon zien én zodat er voldoende licht was voor een nachtelijk po-bezoekje. De Italianen hebben dit soort klokjes in het midden van de zeventiende eeuw echt in de markt gezet. Dit exemplaar is wat lichtvoetiger en van Duitse makelij. Er mist een stalen wijzertje bovenin. Verder taxeert Martijn Akkerman een juwelenset van collier, broche, twee oorhangers en twee armbanden. De juwelenset zit al heel lang in de familie. Expert Martijn Akkerman vertelt dat er een tweede exemplaar van deze parure, met amethisten, in het Rijksmuseum te vinden is. De motieven van gouddraad wordt 'cannetille' genoemd en was typisch voor die tijd. Men droeg aan beide polsen dezelfde armbanden voor de komst van het polshorloge rond 1860. Ook taxeert Joseph Estié drie Imari scheerbekkens. Europeanen lieten deze scheerbekkens op bestelling maken in Japan. Imari, genoemd naar de Japanse uitvoerhaven, staat voor de kleuren van het porselein: onderglazuur blauw, ijzerrood en goud.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Diverse Musea (2)

Er wordt in diverse musea getaxeerd. Expert Martijn Akkerman taxeert in Stedelijk Museum Schiedam een solitaire diamanten ring. Dit is een zogenaamde 'solitaire', een ring met maar één steen. Dit soort solitaire ringen werd in Amerika vaak als trouwring gegeven. Zo'n ring vertegenwoordigde een grote waarde, het toonde je rijkdom. De steen is een 'bolsjewiek geslepen' diamant. Die naam is aan stenen van deze vorm gegeven, omdat ze door de Russische adel vaak meegenomen werden naar Europa. Verder taxeert Mieke Zilverberg in Verbeke Foundation Kemzeke een sarcofaagmasker. Het gaat hier om een Egyptisch masker uit de Ptolemeïsche periode, de tijd van de Griekse koningen die toen over Egypte heersten. Het masker werd op de sarcofaag van een mummie in het graf geplaatst. Het is een universeel beeld van een man en vertoonde geen gelijkenis met de dode waarop het lag. Dergelijke beelden zijn op dit moment zeer geliefd. Ook taxeert Wim Bouwman in Aviodrome Lelystad een boeddha-reisaltaar. Dit Japanse reisaltaar, ook wel 'zushi' genoemd, hoeft niet per se mee op reis. Als het geopend is zien we de Boeddha Amida, gezeten op een fraai uitgewerkte lotustroon. De lotus is de bron van de verlichting. De knop van de lotus groeit uit de modder omhoog; de wereld is maar een modderige boel, wij moeten ons verheffen en streven naar verlichting. Na de meditatie doet men het altaar weer dicht.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Diverse Musea (1)

Er wordt in diverse musea getaxeerd. Expert Jan Beekhuizen taxeert in Belvedère Heerenveen een pelgrimsfles. Deze fles is een tinnen veldfles uit 1450-1500 die vaak door pelgrims meegedragen werd op hun tochten. De drank bleef dan lang koel door de thermische werking van het tin. Op schilderijen kun je ze vaak terugvinden, maar in het echt zijn ze zeer zeldzaam. Verder taxeert Emiel Aardewerk in Stedelijk Museum Schiedam kandelaren. De kandelaren zijn een typisch voorbeeld uit de Lodewijk XIV-stijl. Ze zijn super symmetrisch, geïnspireerd door de tuinen van Versailles. In mallen werden de verschillende onderdelen gegoten. Door die mal werd er veel zilver gebruikt, waardoor de kandelaren mooi zwaar zijn. Door het zilver te gieten, kon men snel produceren en voldoen aan de hoge vraag. Ook taxeert Rob Driessen de beroemde zigzagstoel van Gerrit Rietveld. Het was één van Rietvelds favoriete ontwerpen. Hij was oorspronkelijk meubelmaker, geen architect. Hij begon aan het begin van de jaren 30 te experimenteren met allerlei materialen om een stoel uit één stuk te maken, een doorlopende vorm. Uiteindelijk is het dit houten ontwerp geworden, met vier vlakken die met bouten aan elkaar zijn gemaakt. Het is een stoel zonder achterpoten. Je zit als het ware op lucht, daarom is het idee om erop te zitten ook eng.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Museum Belvédère Heerenveen

In Museum Belvédère Heerenveen taxeert expert Rob Driessen een houten kistje. Het kistje was waarschijnlijk bedoeld om een voorzittershamer, een oorkonde of juwelen in te bewaren. Alles suggereert dat er iets belangrijks in heeft gezeten, want het lijkt wel een soort schatkist. Het kistje is gemaakt door de Wiener Secession: een groep kunstenaars die zich afzette tegen de traditionele kunstwereld en de Academie. Verder taxeert Martijn Akkerman een gevlochten parelcollier met hanger. Dit is een mooi voorbeeld van de 'style guirlande', de slingerstijl, die tijdens de art nouveau rond 1900 nieuw leven werd ingeblazen. Cartier stuurde zijn ontwerpers de straat op om geveldetails van achttiende-eeuwse panden over te nemen. Dat zag je terug in de sieraden met dit soort gevlochten parels. Robert Aronson taxeert een visvergiet. Het visvergiet had een vaste plaats in de achttiende-eeuwse keuken, waar de vis voor het koken, hetzij erna, op het vergiet kon uitlekken voordat het werd opgediend. Ook werden ze als sier-objecten aan de muur gehangen, vanwege de decoratieve uitstraling. De borden zijn meestal Fries, maar deze komt uit Delft. Dat bepaalt ook meteen een hogere waarde, aangezien Delfts Blauw meer naamsbekendheid heeft in het buitenland dan Fries aardewerk.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Verbeke Foundation Kemzeke (B)

In de Verbeke Foundation Kemzeke (B) taxeert Willem de Winter een schilderij. De Belgische impressioniste Juliette Wytsman heeft haar zonnige bloemrijke tuin en huis afgebeeld. Ze was in 1886 getrouwd met Rodolphe Wytsman, ook een impressionistisch schilder. Hun kunstenaarscarrières versmolten en ze konden er goed van leven. Ze waren bevriend met de Belgische impressionist Emile Claus en traden in de voetsporen van Monet en Pisarro. Verder taxeert Jan Beekhuizen twee houten panelen. Deze Hollandse panelen hebben prachtig snijwerk, van heel dik tot flinterdun. Het hele vlak is mooi gevuld, ook een teken van kwaliteit van de houtsnijder. Op het ene paneel zien we de aankondiging van de geboorte van Christus, met de engel Gabriël bij Maria. Op het andere paneel zien we de geboorte van Christus met de herders en Jozef en Maria rond de kribbe. Waarschijnlijk zijn deze houtsnijwerken afkomstig uit een kast met meerdere panelen. Ook taxeert Bas Hesselink een album amicorum (vriendenboek). Dit boekje vol tekeningen en teksten van verschillende kunstenaars is van Dinah Kohnstamm (1869-1942). Dinah was zelf ook kunstenares, ze schilderde en maakte werk van textiel en had een atelier in Berlijn en in Amsterdam. Ze besloot om dit gastenboekje in haar atelier neer te leggen, zodat bezoekers uit de culturele kringen er iets in konden tekenen of schrijven. In het boekje zien we onder andere een brief van Jozef Israëls, een landschapje van Piet van de Wijngaerdt, een portret van een van de Amsterdamse Joffers Ans van den Berg en een poezentekening van Henriette Ronner. De belangrijkste tekening is er een van Max Beckmann.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Museum Jan van der Togt Amstelveen

In Museum Jan van der Togt Amstelveen taxeert expert Jaap Polak een historische boeddha. Deze zestiende-eeuwse bronzen boeddha komt uit Thailand. Dat is te zien aan stijlkenmerken als de band rondom zijn lange gezicht en de lange vingers. Gelukkig weet de eigenaar dat de boeddha al in 1960 in Nederland was, want musea hanteren een ethische norm dat alle voorwerpen van voor 1970 die zij aankopen, uit het land van oorsprong moeten komen. Ook taxeert Martijn Akkerman een opengewerkte broche. Door de gaten in de broche werkt de zwarte stof erachter prachtig door in de broche, dan pas komen alle motieven mooi tot hun recht. Bij de wereldexpositie in 1925 in Parijs etaleerden de juweliers hun juwelen op de etalagepoppen van de couturiers, kleding en juwelen gingen daar hand in hand. Dit soort witgouden sieraden wordt ook wel 'la mode blanc' genoemd, en werd veel gedragen op het 'petite robe noir', het kleine zwarte jurkje ontworpen door Coco Chanel. Verder taxeert Willem de Winter een schilderij van Europa en een stier. Dit kleine paneeltje is spiegelglad en zit vol details. De autodidactische schilder uit Amsterdam, Hans Kanters, gaf het in 1990 de titel 'Europa en de stier', maar de titel roept eigenlijk meer vragen op dan dat het de kijker helpt. Dat is precies wat deze fijnschilder wil, hij hoopt dat de kijker door zijn werk aan het denken wordt gezet. Ook al heeft hij zelf vaak ook geen antwoorden op wat hij schildert.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Bonnefanten Museum Maastricht

In het Bonnefantenmuseum Maastricht taxeert expert Joseph Estié twee Chinese kommen. Deze twee Chinese kommen van blauw-wit porselein zijn met één van de eerste ladingen porselein door de VOC naar Nederland vervoerd. Door de afbeeldingen van vogels worden ze in de volksmond ook wel 'kraaienkoppen' genoemd. Verder taxeert Martijn Akkerman een broche. In het midden van de broche prijkt een grote opaal, met daaromheen briljant geslepen diamanten. Opaal werd lang gezien als ongelukssteen, door een verhaal van de populaire Engelse schrijver Sir Walter Scott. Pas in de Art Nouveau en Art Deco werd de steen weer populair. Ook taxeert Bas Hesselink een boek van het leven van de heiligen. In dit boek staan de vaak spannende levens van de heiligen omschreven, met prachtige oud ingekleurde houtsneden. De tekst staat niet in het Latijn, maar in de volkstaal, het Duits, wat dus betekent dat het voor de gewone mens is bestemd. Het was een boek om te leren. Want het moeilijke leven van de heiligen, vol opofferingen en leed, moest als lichtend voorbeeld dienen voor de gewone man of vrouw.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Aviodrome Lelystad

In het Aviodrome Lelystad taxeert expert Kitty Laméris een tegeltableau. In de achttiende eeuw werd er in Friesland veel aardewerk gemaakt voor boerderijen van rijke Friese boeren. De opdrachtgever van dit tegeltableau, Salverda, was een beroemde wolkamfamilie met veel mensen in dienst. We zien hier hoe de ruwe wol wordt uitgekamd met kammen die in de grote keten op de voorgrond worden verwarmd, zodat ze makkelijker door de wol gleden. In Friesland werden hele kamers behangen met tegels. Verder taxeert Titia Reuser een strikbroche. Deze broche is typisch art deco. De strikvorm komt vaak voor bij juwelen. In de zeventiende eeuw werden juwelen, bijvoorbeeld parels, vaak met een fluwelen strik op de kleding bevestigd. Bijzonder is dat de onderste delen van de strik ook gescharnierd zijn, waardoor ze kunnen bewegen. Hierdoor gaat het nog meer schitteren. Helaas missen er een paar steentjes, wat de waarde ervan wel beïnvloedt. Ook taxeert Fred Kats een wierookklok. Dit soort Chinese wierookklokken werd al in de achttiende gebruikt. De wierook verbrandt in een bepaalde tijd. Waar het rookte kon je zien hoe laat het was. Men gebruikte toen temporale tijd; de tijd dat het donker en licht was werd in gelijke delen verdeeld en varieerde dus per seizoen. Men gebruikte dit in tempels, maar ook in huis. Aan de zijkant staan figuren en tekens die met de tijd te maken hebben.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Stedelijk Museum Schiedam

In het Stedelijk Museum Schiedam taxeert expert Jaap Polak een Tibetaans juweel. Dit sieraard werd op feestdagen gedragen door Tibetaanse dames. Het wordt ook wel een 'gyenzen' genoemd. Normaliter zijn ze in goud en zilver uitgevoerd, deze is vrij eenvoudig. Het zilver, dat helaas niet gepoetst is, wordt gecombineerd met turquoise stenen, waarschijnlijk afkomstig uit Afghanistan of China. Het is een tamelijk zeldzaam juweel. Verder taxeert Emiel Aardewerk een zilveren kistje. Dit juwelenkistje is een prachtig voorbeeld van de florale stijl in Nederlands zilver die gebruikt werd in de Gouden Eeuw. Het kistje is in 1671 gemaakt door de zilversmid Olthof. Bovenop staat een afbeelding van Tellus, de godin van de aardbodem, omringd door twee kinderen en een mandje met vruchten. De voorstelling is wat sleets. Ook taxeert Paul van Rosmalen een stilleven. De maker van dit schilderij is de Franse Antoine Vollon. Hij werd opgeleid als decoratieve metaalkunstenaar, maar maakte later veel stillevens. Hij schilderde erg conservatief. Je ziet in het werk van Vollon de invloed van Hollandse schilders uit de zeventiende eeuw. Hij was in zijn tijd heel geliefd bij de Salon en verkocht goed.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Rijksmuseum Amsterdam

In het Rijksmuseum in Amsterdam taxeert expert Wim Bouwman een Vajradhara Adi-Boeddha beeld. Dit is de allereerste verlichte boeddha. De eigenaar heeft dit beeld in 1969 gekocht bij een antiquair in Amsterdam voor 2800 gulden. Al vanaf zijn zevende is hij geïnteresseerd in Tibet door het lezen van de strip 'Kuifje in Tibet'. Later kwam daar zijn interesse voor het boeddhisme bij. * Expert Willem Jan Hoogsteder taxeert een zelfportret van pastel. Dit erfstuk komt uit de familie van de moeder van de huidige eigenaar. Volgens het familieverhaal zou het een zelfportret zijn van dominee De Mol, oprichter van de Loosdrechtse porseleinfabriek. Dominee De Mol zou het rond 1900 aan de overgrootvader van de huidige eigenaar cadeau hebben gedaan. * Ook taxeert expert Jan Beekhuizen een kan van Jan Steen. Voor Jan Beekhuizen vormt deze kan een hoogtepunt uit zijn Kunst & Kitsch-carrière. Hij heeft veel onderzoek gedaan naar dergelijke kannen, maar er zijn er maar honderd van bekend.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Stedelijk Museum Alkmaar

In het Stedelijk Museum Alkmaar taxeert Rob Driessen een Prometheus-beeld. Dit beeld doet sterk denken aan het werk van Hildo Krop en John Rädecker, beeldhouwers die in de jaren 20 en 30 furore maakten. Maar het werk is veel later gemaakt, na de Tweede Wereldoorlog in 1956. Het beeld is van Prometheus, die volgens de Griekse mythologie vuur steelt van de goden en aan de mensen schenkt. De mens leerde hierdoor metaal bewerken en een technische beschaving te ontwikkelen. Promotheus wordt nog steeds geassocieerd met techniek en is de mascotte van de TU Delft. * Willem de Winter taxeert een schilderij van een landschap. Het schilderij is gemaakt door Wim Oepts. Voor de oorlog maakte hij donkere, sombere schilderijen. In 1946 vestigt hij zich in Parijs, waar hij kleurrijk werk ziet van de Fauvisten. Vanaf die tijd speelt hij met kleur en is hij een ware colorist te noemen.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Dordrechts Museum

In het Dordrechts museum taxeert expert Esther Aardewerk twee zilveren kandelaren. Deze kandelaren komen uit het huis van de grootouders van de huidige eigenaar. Zijn kinderloze tante erfde ze. Toen zij was overleden vonden ze een briefje onder de kandelaar waarop stond dat ze graag wilde dat haar petekind de kandelaren zou krijgen. En dat petekind is de huidige eigenaar. Hij gebruikt ze nooit, ze staan in de kast. Zijn vader zei wel dat hij er zuinig op moest zijn. Daarnaast taxeert expert Kitty Laméris een glazen beker, een 'hensbeker'. Mevrouw verzorgde jarenlang haar kinderloze tante. Ze is 90 geworden, verzamelde veel antiek en had een groot huis. Mevrouw erfde alles en moest het huis leegruimen. Een deel ging naar het Venduehuis om geveild te worden, maar dit glas vonden ze daar niet interessant. Ook taxeert expert Pieter Jorissen schilderij 'Oude Maas'. Dit schilderij komt uit de collectie van de oud-oom van meneer. Deze man is een kunstliefhebber en ging een aantal jaar geleden kleiner wonen. Bij de verhuizing werd dit schilderij bijna weggegooid, omdat het zo groot is en niemand het eigenlijk mooi vond. Meneer vond het zonde en nam het schilderij mee. Zijn moeder vindt het verschrikkelijk en heeft het schilderij meegenomen naar Tussen Kunst en Kitsch om haar zoon uit de droom te helpen. Het tegendeel blijkt waar.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Spoorwegmuseum Utrecht

In Het Spoorwegmuseum in Utrecht taxeert expert Martijn Akkerman een art deco ring. De ring is van de 93-jarige moeder van de eigenaar. Martijn Akkerman vertelt dat de diamant van anderhalve karaat is en een hele grote helderheid heeft. Het is een platte ring, kenmerkend voor die tijd, omdat het onder de handschoen kon worden gedragen. Daarnaast taxeert expert Wim Bouwman twee beelden van goden. Deze beelden stonden in het missiehuis, het opleidingsinstituut voor missionarissen. Voor 1951 zijn de beelden naar Nederland gekomen, daarna werden veel missies in China afgebroken. De beelden worden in Nederland gebruikt ter illustratie en educatie van godsdiensten in andere landen, vaak ook ter voorbereiding op missies. Wim Bouwman vertelt dat de beelden in de cire perdu techniek zijn gegoten. Het ene beeld stelt Kuan-ti voor, de oorlogsgod, herkenbaar aan zijn wapen. Het andere beeld is Monju Bosatsu, de god der wijsheid, zittend op de olifant. Verder taxeert expert Joseph Estié een wapenbord. Dit bord hing vroeger altijd aan de wand bij de grootvader van de eigenaar. Joseph Estié vertelt dat dit een uiterst zeldzaam bord is en dat het in een bijzonder goede staat is. Het is tussen 1700 en 1720 in China gemaakt, maar op bestelling via de VOC. De VOC liet dit soort borden ook maken voor de steden waarin de VOC 'kamers'/handelskantoren had.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: Stedelijk Museum 's-Hertogenbosch

In het Stedelijk Museum in 's-Hertogenbosch taxeert expert Joseph Estié Japanse bordjes. De eigenaresse is met deze bordjes 'grootgetrokken'; ze stonden altijd bij haar ouders op het dressoir in de woonkamer. Joseph Estié vertelt dat deze Japanse bordjes speciaal zijn gemaakt voor de Hollandse markt, men noemt het 'Japon de Commande'. Het werd op bestelling in Japan gemaakt en door de V.O.C. verscheept naar Europa. Verder taxeert Remco van Leeuwen een middeleeuws beeld. Dit beeld zit al vier generaties in de familie. Het is zogenaamde 'onverdeelde boedel', dat betekent dat het niet echt van iemand is maar dat het altijd in de familie blijft. Door de voorvaderen is bepaald dat deze Maria met kind een 'verbinder' in de familie moet zijn. Het beeld staat dan ook altijd bij speciale gebeurtenissen als een huwelijk of begrafenis op het altaar van de kerk. Dat het middeleeuws is, zie je duidelijk aan de houding van Maria; de knik in het lichaam, de knie naar voren, dat duidt allemaal op de vijftiende eeuw. Dit soort beelden werden gebruikt voor huisdevotie, legt Remco van Leeuwen uit.



Tussen kunst en kitsch
Tussen Kunst en Kitsch: CODA Apeldoorn

In het CODA Museum in Apeldoorn taxeert expert Jaap Polak twee zilveren tazza's. De eigenaar heeft deze coupes 25 jaar geleden geërfd. Jaap Polak vertelt dat deze zilveren coupes zijn gemaakt van dun filigrain. De vorm van de tazza's is zeer zeldzaam. Ze werden als sierobjecten gebruikt en wellicht af en toe om zoetigheden in te presenteren. Daarnaast taxeert expert Jan Beekhuizen een vijzel. De eigenaar had een apotheek in Groningen, zijn vader ook al en die had een aantal vijzels staan. Een antiquair kwam in de apotheek en bood nog een veel grotere te koop aan voor 10.000 gulden. Daar is de eigenaar op in gegaan. Inmiddels is de apotheek verkocht, maar de vijzels heeft de familie meegenomen. Jan Beekhuizen vertelt dat deze vijzels werden gemaakt door geschut- en klokkengieters. Dit soort vijzels werd niet thuis gebruikt, maar door apothekers. Soms voor de sier op de toonbank of vast in een blok op het werkblad van de apothekers om er poeders voor de pillen in te malen. Bijzonder is dat de vijzel ook volledig gedateerd is. Vaak liet men zo'n vijzel maken als men afgestudeerd was als apotheker, dan liet men er ook een specifieke datum bij zetten. Zo'n vijzel was onder andere een statussymbool.



Tussen kunst en kitsch
Tussen kunst en kitsch

In Museum Beelden aan Zee Scheveningen taxeert expert Robert Aronson twee kandelaren die de grootouders van de aanbrengster ooit cadeau kregen na hun hulp bij de verkoop van een vakantiehuisje in Frankrijk. Robert herkent de twee kandelaren direct. Bovendien zijn ze gemerkt met LPK. Dit staat voor De Porcelijne Lampetkan. De kandelaren zijn dus afkomstig uit één van de dertig aardewerkfabrieken uit Delft. De twee kandelaren zijn het belangrijkste wat Robert ooit in Tussen Kunst en Kitsch getaxeerd heeft. Verder taxeert expert Willem de Winter een schilderij van Aad de Haas. De Haas werd tijdens de oorlog gevangengezet door de Duitsers, omdat hij zonder toestemming had geëxposeerd. Hij vluchtte naar Limburg, waar hij na de oorlog kruiswegstaties maakte voor een kerk. Werk van deze schilder is erg zeldzaam, omdat er veel van zijn werk tijdens de oorlog verloren is gegaan. Expert Jaap Polak taxeert een kistje uit Zuid-Oost India dat de vorm van een Europese dekenkist heeft. Het kistje is gemaakt van filigrain, een oude techniek waarbij de zilversmid dunne zilveren draden aan elkaar hecht.